برنامه خودآرایی؛ از زیبایی تا خود نمایی
آمریکا یک کشور نیست ، آمریکا یک سرزمین نیست ، آمریکا یک مرز جغرافیایی نیست ، آمریکا یک مفهوم است ، آمریکا یک نوع سبک زندگی است ، آمریکا یک نوع بودن است و ما از مرگ بر آمریکا گفتن حتی اگر قرار است در جمهوری اسلامی ایران شیوع پیدا کند نمی ترسیم ، مرگ بر آمریکا حتی از جنس ایرانی آن ...."
" تصور کنید که عده ای در یک برج بلند نشسته اند و دارند تصمیم می گیرند که از امروز به بعد زیبایی یعنی چه و آن چیزی که آنها در واقع تصمیم می گیرند آرام آرام ذائقه ی زیبایی شناسی ما را شکل می دهد . درواقع آن چیزی که آنها تصمیم می گیرند زیباست بعد از مدتی ما فکر می کنیم که آن دقیقا برای ما زیباست و این در یک فرآیند خیلی پیچیده اتفاق می افتد ، فر آیندی که اصطلاحا به آن امپریالیسم فرهنگی می گویند . "
میلاد دخانچی :" در خدمت دکتر حسام الدین آشنا ، استاد ارتباطات دانشگاه امام صادق هستم ، آمار ها به ما می گویند که ما در ایران اگر نسبت جهانی را در نظر بگیریم ، مصرف لوازم آرایش خیلی بالا است . در خاورمیانه در رتبه ی دوم هستیم و در دنیا هم رتبه ی هفتم ، امروز می خواهیم راجع به این حرف بزنیم که چرا مصرف لوازم آرایشمان بالاست. یک نگاه رایج و یک استدلال رایج که چرا مصرف انقدر بالا است ، به مسئله ی حجاب بر میگردد. این استدلال می گوید که به خاطر مسئله ی حجاب ،آن محدوده ای که زیبایی می تواند توسط زن ها عرضه بشود محدود است ، در واقع یک فضای خاصی وجود دارد و این باعث تشدید استفاده از لوازم آرایش میشود و این استدلال می گوید که اگر این برگردد ،اگر این صورت مسئله حجاب عوض شود ، این مسئله هم به تبع آن دچار تغییر میشود. سوال من از شما این است که آیا این را قبول دارید؟"
دکتر حسام الدین آشنا:" در ابتدا من با سوال مشکل دارم ، یعنی آیا مشکل و صورت مسئله فراوانی مصرف کالا های آرایشی در ایران است؟ یا یک مجموعه ای از اتفاقات افتاده است که یکی از خروجی هایش می تواند این باشد ، اجازه می خواهم که چند مسئله را با هم مطرح کنم ، که در صحبت های شما با مردم هم این ها بود ، بعضی را من اضافه می کنم ، مثلا تغییر سبک تحصیلی ، تحصیلی که قبلا در خانه بود یا در مکتب خانه ، سطح تحصیل دختران در سطح دبستان بوده است ،بعد سال های تحصیل افزایش پیدا کرده به دبیرستان ، حالا ، در دانشگاه درصد بالاتری را دختران ما تشکیل میدهند ، رشته های تحصیلی تحول پیدا کرد ، عمدتا در دختران در رشته های علوم انسانی دیده می شدند ، حالا در پزشکی و علوم مهندسی دیده می شوند ، آیا این تغییر سبک تحصیل تا ثیری ندارد در حضور اجتماعی و بیشتر دیده شدن و چگونه دیده شدن؟ آیا مثلا تغییر روابط فامیلی ، محله ای ، تاثیری نداشته در این موضوع ؟ آیا تغییر سبک دوستیابی و روابط دوستانه ، آیا موثر نبوده ؟ اتفاقی که در سبک ازدواج افتاده است ، اتفاقی که در سبک اشتغال افتاده است ، تغییراتی که در سبک تغذیه ، اتفاق افتاده است ، تغییری که در الگوی زیبایی اتفاق افتاده است ، تغییری که اساسا در فلسفه ی زیبایی شناسی اتفاق افتاده ، این به این معنی است که یعنی این که چه چیزی زیباست؟ ملاک زیبایی چیست ، تغییری که در سبک سکونت اتفاق افتاده است ، یعنی این که ما چه مقدار جمعیت روستا نشین داشته ایم ، چه مقدار جمعیت در شهر های کوچک داشته ایم و چه مقدار در شهر های بزرگ ؟"
میلاد دخانچی :" این ها چه ربطی به این دارد که مصرف لوازم آرایش در ایران انقدر بالاست ، مگر فقط کشور ما است که دارد دچار این تغییر الگو می شود؟ کشور های دیگر دنیا هستند که دچار این تغییر الگو می شوند، و مصرف لوازم آرایششان به اندازه ای که برای آن ها بالا است بالا نیست."
دکتر حسام الدین آشنا :" تغییری که در کشورهای مختلف اتفاق افتاده سرعتش مهم است که بحران ایجاد می کند ، اگر سرعت در واحد زمان زیاد بشود ، آن وقت تغییرات خیلی به چشم می آید ، سرعت تغییر الگوی جمعیتی ما خیلی بالا بوده است ، یعنی جوان شدن جمعیت ، یعنی سیاست های آموزشی ما ، سیاست های اقتصادی ما ، سیاست های اشتغال ما خیلی خودش را نشان داده است ،من میگویم که این ها می تواند خیلی موثر باشد ،اما مسئله ی اصلی ای که امروز شما مطرح می کنید ، لوازم آرایش فقط بخشی از مسئله اش است . که اینه مقدمات و زمینه ی تغییرش بود."
میلاد دخانچی :"یعنی شما به صورت خلاصه دارید می گویید که سبک زندگی ما ، در شکل کلانترش الگویش عوض شده است و لوازم آرایش هم به تبع آن دارد از آن تاثیر می پذیرد."
دکتر حسام الدین آشنا :" به این ترتیب که در علوم اجتماعی ما وقتی با پدیده ای اجتماعی مواجه می شویم ، دیگر دنبال یک علت برایش نمی گردیم ، که در این جا به بحث سیاست های حجاب می خواهم بپردازم.اگر همه ی متغیر ها ثابت بود ،فقط سیاست های حجاب اثر گذار بود می توانستیم بگوییم که این تاثیر خیلی مستقیمی دارد بر وضعیت آرایش ، اما اگر نه ، همه چیز دارد تغییر می کند ، سیاست حجاب هم می تواند یکی از آن عوامل باشد ، دیدگاهی را که شما مطرح کردید اگر بخواهم کامل تر توضیح بدهم باید بگویم اگر فرض بکنیم که این طبیعی باشد ، که افراد می خواهند دیده بشوند توسط دیگران ، و کاری به درستی یا غلطی این ندارد ، و این یک امر طبیعی است که می خواهند دیده بشوند ، وقتی از تمام حجم بدن شما تقریبا ، نود درصدش را تحت یک پوششی قرار می دهید ، و ده درصدش بیرون می ماند ، می خواهید صد در صد زیبایی را در آن ده درصد مجاز نمایش بدهید در نتیجه ، غلظت دیده شدن افزایش پیدا می کند ، ملاحظه ای که نسبت به این نظریه وجود دارد ، این هست که اگر ما بخواهیم کالا هایی را که منجر به زیبایی می شوند را احصا کنیم و بشماریم ، آن وقت دیگر فقط لوازم آرایش نیست ،یعنی آن صد در صد بدن صد درصد هم لوازم دارد برای زیبا شدن ، یعنی شما باید وارد حوزه ی کفش ها ، لباس ها ، سرپوش ها بشوید ،که این ها فقط در حوزه ی لباس است ،غیر از این که هر جای بدن که لباس نپوشاندش ، هم می تواند ابزار زیبایی بر آن ها اعمال بشود و کار کند ،این تتو هایی که می بینید و آرایش هایی که در دست و پا و بدن هم می بینید ، پس هم پوشش و هم عریان بودن می تواند ابزار نمایش زیبایی یا نمایش هویتی که در شیوه ی زیبایی شناختی خودش را نشان می دهد اعمال بشود . به این ترتیب زنان ایرانی هم مثل زنان هر کشور دیگری از امکاناتی برای زیبانمایی استفاده می کنند . سوال دیگر این است که الگوی زیباشناسی چیست؟ اگر ما معتقد به این باشیم که زیبایی یعنی هرچیزی که بر می گردد به هرچیزی که طبیعی تر است زیبا تر است ، این یک فلسفه ی زیبایی شناسی است ،اگر معتقد به این باشیم که هرچه به طبیعت نزدیکتر شویم زیباتریم ، این یک فلسفه است اما اگر به این مطلب برسیم که از آن جایی زیبایی شروع می شود که ما در طبیعت تصرف می کنیم "
میلاد دخانچی :" الان در این قسمت سعی من بر آن است که بفهمم ، چرا این اتفاق افتاده است . شما این را ربط دادید به یک فضای کلانتر و من این را می پذیرم ، بیایید به شکل خاص در مورد مصرف لوازم آرایش در ایران صحبت کنیم و اتفاقا می توانیم کار مطالعاتی و کار تطبیقی هم انجام دهیم یعنی ایران را با دو سه کشور مجاور و چند کشور اروپایی و چند کشور آفریقایی مقایسه کنیم . مصرف ما بالا است ، فاکتور های مختلف از جمله جمعیت را قبول داریم ،تغییر الگوها و حاکمیت اقتضائات جهانی شدن را قبول دارم اما مصرف خیلی بالا است و این یک چیز عجیب و غریب است ، چرا؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" اول از همه آیا این آمار واقعی است ؟ ما آمار واردات لوازم آرایشی در کشور را داریم که این آمار آمار گمرک است و این آمار آمار واردات مجاز است. اما آن چیزی که بسیار دارد مصرف می شود اصولا واردات مجاز نیست و جنس های مرغوب نیستند . اگر سوال را اینگونه بپرسیم که شما در هفته چقدر مصرف می کنید و این یک پیمایش مقایسه ای جهانی شده باشد آن وقت می شود به آن اعتماد کرد ، اطلاعات شما می گوید نوع آماری که دارید و در اختیارتان است کدام نوع است ؟"
میلاد دخانچی :" جدا از آن بحث ما این را می دانیم که ما می تونیم به منبع و ماخذ آمارها همیشه شک بکنیم و بگوییم که ما این را از این خبرگزاری خارجی گرفته ایم یا از یک گروه داخلی که در این زمینه پژوهش کرده است ، این ها همه درست . من نمیخواهم در مورد آمار ها بحث کنیم .آنچیزی که الان می دانیم این است که برای بازار های خارجی ایران یک کشور مقصد است و به صورت جدی به این بازار نگاه می کنند ، برای فروشنده های داخلی هم ، اگر در مترو ها شما ببینید ، که این فروشنده ی مترو انتخاب های زیادی دارد از این که چه چیزی در مترو بفروشد و اتفاقا من می خواهم بحث را از آن فضای خیلی کلان جامعه شناسی پایین بیاورم و بگویم که بالاخره ما این را می بینیم ، ما می بینیم با نگاه کردن به صورت خانم های جامعه مان ، مخصوصا در فضای شهری نه در فضای روستایی و در شهر های بزرگ مثل تهران یا شهر های بزرگتر . این بالاخره یک مسئله است ، این یک مشکل است ، چیزی که می خواهم بفهمم این است که چرا اینگونه شده است؟ یک عاملش را شما نام بردید و این که سبک زندگی و الگو هایش دارد عوض می شود و ما داریم یک پارادایم جدیدی را تجربه می کنیم و این هم قسمتی از تبعاتش است . اما حرف من این است که این تغییر الگو ها مختص ایران نیست ، چه اتفاقی دارد در این فضای فرهنگی اجتماعی جمهوری اسلامی می افتد و نوع تعامل ما با خارج از کشور ، تاثیراتی که از اقتضائات جهانی شدن و در کنار آن عدم بازتولید مبناهای فرهنگی و دینی خودمان داریم متحمل می شویم که خروجی اش می شود این ؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" ببینید اتفاقاتی که می افتد این است که اگر شما برنامه ای داشته باشید برای اتفاقاتی که می افتد آن وقت می توانید بگویید که من موفق بوده ام یا موفق نبوده ام . اما اگر شما هیچ برنامه ی مشخصی نداشته باشید برای این که یک تغییری را مدیریت کنید ، آن وقت هر تغییری که کرده است می تواند درست باشد یا غلط باشد ..."
میلاد دخانچی :" این شما چه کسی است؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" شما به عنوان کسی که معترض هستید ، شما به عنوان کسی که نگرانید ، این می تواند دولت باشد یا روحانیت باشد یا زنان باشند ، می تواند قشر فرهنگی جامعه باشد یا حتی می توند کسانی باشد که نگران وضعیت زیبایی شناسی جامعه هستند یعنی هنرمندان ، می تواند کسانی باشند که اصلا شغلشان آرایش است و بگویند که این چه وضعی است که دارد اتفاق می افتد ، اگر برنامه ای وجود داشته باشد می توان با آن تغییرات را سنجید ولی اگر برنامه ای وجود نداشته باشد پس تغییرش هم دست شما هیچوقت نبوده است."
میلاد دخانچی :" یعنی یک نوع انفعال را در حوزه ی سیاست گذاری و تعامل ما با این قضیه را دارید توضیح می دهید."
دکتر حسام الدین آشنا :"بله "
میلاد خانچی :" خوب من به این خواهم پرداخت و علاقه مندم که در دقایق آخر برنامه به آن بپردازم . و سوال من همان است ."
دکتر حسام الدین آشنا :" تمام حرف من این است که همه ی عوامل مساعد برای این که زنان و مردان ما تغییر الگوی زیبایی بدهند ، همه ی عوامل وجود دارد یعنی همه مساعد است .
اگر یک اتفاقی افتاده باشد در سن ازدواج و سن ازدواج بالا رفته باشد ، اگر در ملاک های انتخاب مردان برای زنان یک اتفاقی افتاده باشد یعنی مردان زنانی را انتخاب کنند برای همسریابی یا حتی برای دوستی یا حتی برای نگاه کردن که دارای این ویزگی های زیبایی شناختی باشند ؛ چشم آبی ، قد بلند ، ابرو و هیکل با شکلی خاص ، اگر این مشخصات اتفاق افتاده باشد و شما هیچ اقدامی نکرده باشید که زنان از این احساس نا امنی در مقابل مردان خارج شده باشند ، یعنی مردان برایشان آنقدر مهم نباشند . اگر الگوی زیبایی شناسانه ی مردان تغییر کرده باشد و در زنان هم توانمند سازی اتفاق نیفتاده باشد که بتوانند بگویند که اصلا مهم نیست که برای مردان چه چیزی مهم است ، این طبیعی است که باید منتظر باشید که این الگوهای زیبایی زنانه تغییر بکند ، این یک مطلب خیلی مهم است
اگر شما رفتید به این سمت که مشاغل زنانه ای که وجود دارد ، بسیاری از آن مشاغل خدماتی باشد و بسیاری از این مشاغل خدماتی در بخش خصوصی باشد و بسیاری از کسانی که در بخش خصوصی زنان را استخدام می کنند ، زیبایی زنانه برایشان الویت داشته باشد و کسب درآمد توسط زن منوط باشد به این که یک الگوهای زیبایی شناسی را رعایت کند .
وقتی شما رسما می بینید آگهی های استخدامی وجود دارد که به اشاره ، کنایه و برخی اوقات با تصریر ، زیبا بودن زن را در شرایط استخدام ذکر می کند ، این طبیعی است .
وقتی شما در جامعه ای زندگی می کنید که به سمت این می رود که از یک طرف با سیاست رسمی به زن بگوید که کمتر نگاه کن و کمتر دیده شو و از طرفی واقعیت جامعه به او می گوید بیشتر ببین و بیشتر تلاش کن که دیده بشوی ، این تعارض سیاست رسمی و اقتضائات زندگی اجتماعی در این جامعه ای که تقریبا نا به سامان دارد همه ی ابعادش تغییر می کند ، طبیعی است که الگوی زیبایی شناسانه ی زنانه را دچار اعوجاج کند ."
میلاد دخانچی:" چرا این اتفاق در اینجا افتاده است؟ چرا این سیاست رسم یا این گفتمان رسمی ، یا این کلام ونگاه رسمی در تناقض قرار می گیرد با یک سری از واقعیت های اجتماعی ؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" برای این که این سیاست های رسمی نسبت مشخصی با واقعیت های اجتماعی ندارد و این که سیاست های رسمی و غیر رسمی معارض دیگری هم وجود دارد."
میلاد دخانچی :" که ما آنها را رصد نکرده ایم؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" مثال می زنم ؛ وقتی شما رفتید به سمت خانه های کوچک ، شهرنشینی و خانه های کوچک ، الگوی هفتاد متری ، الگوی هفتاد متری با سه فرزند چه نتیجه ای خواهد داشت؟ نتیجه اش بیشتر در خانه ماندن است یا بیشتر بیرون رفتن ؟ در الگوی هفتاد متری شما دو کار بیشتر نمی توانید بکنید ، یا تمام وقت اضافه تان را پای تلوزیون و کامپیوتر و بازی های رایانه ای بگذرانید یعنی بازی های درون خانه ای را انجام دهید که پیامد های مشخص خاص خودش را دارد و یا این که از خانه خارج شوید ."
میلاد دخانچی :" در یک جاهایی هم متولی اش خود ما هستیم ، مثلا شورای عالی انقلاب فرهنگی ، ما به مثابه ی جمهوری اسلامی .
مثلا شورای عالی انقلاب فرهنگی چیزی به اسم بنیاد ملی بازی های رایانه ای تاسیس می کند و هدف این بنیاد این است که بازی های کامپیوتری مشابه با محصولات خارجی تولید بکند و به نظ رمی رسد که در یک نگاه کلان ایده آل دارد اینگونه فرض می شود که بچه ها بنشینند جلوی کامپیوتر و با بازی های کامپیوتری بازی بکنند فقط جنس بازی یا محور بازی هایی که می کنند فرق بکند ."
دکتر حسام الدین آشنا :" بله سیاست های رسمی و غیر رسمی ای که متعارض هستند که شما حتی نشان دادید برخی از صحنه های فیلم های سینمایی را ، شما در تلوزیون جمهوری اسلامی حجم عظیمی از فیلم های خارجی را نشان می دهید و الگو های زیبایی شناختی این فیلم ها هم سر جای خود است ، فیلم های سینمایی هم الگو های زیبایی شناختی می دهد ، سریال ها هم الگو هایی را می دهد . تعارض میان سریال های شما ، فیلم های سینمایی و فیلم های خارجی وجود دارد .این ها وجود دارد. من با وجود الگو های متفاوت زیبایی و این که دیده بشوند مشکل ندارم یعنی دخترا و زنان بدانند و ببینند که در جاهای مختلف دنیا زن ها به گونه های مختلف لباس می پوشند ، به گونه های مختلف آرایش می کنند ، مردان ببینند که الگو های مختلفی وجود دارد . این که من چه انتخاب می کنم مسئله ی اصلی است. من طرفدار الگوی واحد زیبایی شناختی هم نیستم که بگوییم ما چین مائو هستیم که همه باید یک شکل باشند ، من طرفدار این نیستم که بگویم همه باید یک الگوی زیبایی شناسی را دوست داشته باشند اتفاقا حرف من این است که در میان الگوهای مجاز ، بومی و قابل توسعه و توصیه ی ملی ما به قدری تنوع وجود دارد که ما اصلا سراغ تنوع های درون فرهنگی خودمان نرفته ایم و رفته ایم سراغ اقتباس از الگوهای حاشیه ای زیبایی شناختی جهان ."
" در واقع نمای بیرونی ما ، می تواند یک نسبتی با واقعیت درونی ما داشته باشد و می تواند نسبت نداشته باشد ..."
میلاد دخانچی :" آیا دارد یا نه ؟ این سوال جدی این برنامه است ."
دکتر حسام الدین آشنا :"موضوع این است که شما می خواهید چه کنید ، و دیگران می خواهند شما چگونه باشید . ساختمان های کهنه ای را گاهی وقت ها فقط نمایشان را عوض می کنند این نما نسبتی با درون ساختمان ندارد و گاهی وقت ها نما به شما می گوید که درون ساختمان چه خبر است . اگر به صورت طبیعی جلو برویم و مداخله و دستکاری وجود نداشته باشد قاعده اش این است که باید بیرون حکایت از درون بکند ."
میلاد دخانچی:" ما الان می خواهیم مداخله کنیم ، یا دستکاری کنیم ..."
دکتر حسام الدین آشنا :" حرف من این است که عده ای دستکاری کرده اند . یعنی اگر هیچ فشاری روی من نباشد ، بیرون و درونم تقریبا یک جور دیده می شود . شما از بیرون من می توانید بفهمید که من چگونه هستم . اما اگر فشار هایی وجود داشته باشد که به من بگوید درون تو خیلی مهم نیست فکر بیرونت باش دو حالت رخ می دهد . یک حالت این است که من در فضایی قرار بگیرم که فشار اجتماعی بیرونی ، فشارمحیط به من بگوید که تو باید شیک باشی ، تو باید زیبا باشی تو باید پسندیدنی باشی حتی اگر در درونت تمایلی به همچین وضعیتی نداری و اگر می خواهی که پسندیدنی باشی ، باید این تیپ را داشته باشی . اگر من یک مدت با این تیپ در انظار ظاهر شدم و دیگران نسبت به من قضاوتشان را ابراز کردند ، یعنی محیط من به نسبت این شرایط جدید تغییر کرد ، دوستانم عوض شدند این نمای بیرونی من تاثیر می گذارد رو درون من یعنی به تدریج می بینم که دیگران اینگونه مرا می پسندند پس بهتر است من همینگونه باشم . این جنبه ی شیک بودنش بود اما یک جنبه ی دیگر هم هست اگر من آدمی باشم که درونم خیلی به من نگوید که مثلا باید قیافه ام مذهبی باشد اما در یک محیطی قرار بگیرم که دیگران به من بگویند که اینگونه تورا می پسندیم ممکن است بعد از یک مدتی من تصمیم بگیرم که این چهره ی بیرونی ام به گونه ای ی باشد که بعد از یه مدت ممکنه که ازبیرون روی درون اثر بگذارد. یعنی می خواهم بگویم میان بیرون و درون تعامل وجود دارد. به صورت خودآگاه واقعی و بدون مداخله ی دیگران ، قاعده اش این است که بیرون و درون شکل همدیگر باشند ، اما شما هیچوقت نمی توانید این مداخله را حذف بکنید بحث سر شدت و کیفیت این مداخله ی بیرونی است و این که چه کسی دارد این مداخله را انجام می دهد . اولین وضعیتی که برای ما ترسیم میکند محیط بیرون را خانواده است ، من در خانواده است که اولین و اصلی ترین الگوی زیبایی شناختی را می گیرم . دختر از مادر ، پسر از پدر تاثیر می گیرند و تعامل میان افراد درون خانواده الگو های زیبایی شناسی را تامین می کند اگر من ببینم که مادرم هر روز با آرایش بیرون می رود ، آراسته بودن به معنای آرایش کردن برای من یک امر طبیعی درون خانواده تلقی می شود و اگر ببینم مادرم بیش تر از هرچیز مراقب این است که در بیرون آرایش کرده نباشد ، در بیرون پوشیده تر باشد ، آن وقت داین الگوی دیگری از زیبایی است. اولین باری که دختر با مادرش به مهمانی می رود و متوجه می شود که بانوان در مهمانی به گونه ای دیگرند حتی زنان متدین و مومن یک پرونده ی دیگر از الگوهای نمود زیبایی برایشان باز می شود ، پسر هم همینطور است پس خانواده اولین جایی است که ما الگو می گیریم. چرا الگو ها تغییر کرده ؟! زیرا پدر و مادر ها تغییر کرده اند پس فرزندان هم تغییر کرده اند . اگر در خانه ی من دائم کانال ماهواره ای روشن است ، فشن تی وی و ... دیده می شود به تدریج وقتی چشم من عادت کند به یک سری الگوهای خاص زیبایی یک سری چیزهای دیگر نازیبا می شود برای من و یک امور دیگری به عنوان طبیعت و طبیعی بودن زیبایی تلقی می شود پس من الگو هایم را از رسانه می گیرم ."
میلاد دخانچی :" اما شما خودتان گفتید که مشکلی ندارید برای این که الگو های مختلف وجود داشته باشد اما این ضعف ما در بازتولید آن چیزی که شما اسمش را الگو های بومی گذاشتید دارد به این قضیه دامن می زند ، این تناقض را چگونه حل می کنید ؟"
دکترحسامالدینآشنا :" حرف من در این است که تربیت از خانواده تا جامعه باید تداوم پیدا کند که تداوم پیدا نمی کند ، ما نقصمان از همان خانواده شروع می شود. یعنی ما مادرانی که بتوانند برای دخترانشان ، برای پسرانشان هم زیبایی را تعریف کنند و هم مهارت ایجاد بکنند نداریم . چون بحث مهارت هم در میان است ، در این که من چگونه بتوانم هم جلف نباشم و هم زیبا باشم ، هم آراسته باشم و هم دلقک نباشم ..."
میلاد دخانچی:" آیا فکر نمی کنید این در تناقض با آموزه ای شریعت است چون ما در آموزه های شریعت به همان میزان که در حوزه ی خصوصی تاکید بر این داریم که خودآرایی اتفاق بیفتد و زیبایی محقق شود به یک نوع منع خودآرایی در حوزه ی عمومی را داریم و آیا فکر نمیکنید این با آن چیزی که شما می گویید در تناقض باشد ؟"
دکترحسامالدینآشنا:" آن چیزی که در شریعت رویش تاکید می شود ، منع تبرج است و تبرج به معنای جذب شهوت است . بسیار تفاوت هست میان زشت نبودن و ایجاد جذابیت شهوانی ، شما می توانید ببینید که از نظر ظاهری هیچ ایرادی به حجاب و پوشش یک نفر وارد نباشد اما بیشترین تحریک شهوانی را داشته باشد ، بحث اصلی در آنجا حوزه ی ارتباطات غیر کلامی است ."
میلاد دخانچی :" حوزه ی ارتباطات غیر کلامی یعنی چه ؟ "
دکتر حسام الدین آشنا :" یعنی آنجایی چیزی به زبان نمی آورد اما همه اش حرف است . شما در خیابان های تهران و چند شهر بزرگ ببینید ، ببینید که چه الگوهایی دارد مردان را جذب می کند از باب شهوتشان . آن چیزی که شرع با آن مشکل دارد بعد از حجاب ، بعد از این که پوشاندن بدن لازم است این است که این پوشاندن به گونه ای نباشد که خودش عامل تحریک باشد."
میلاد دخانچی :" مرض بین این زیبایی و تبرج کجاست ؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" بسیاری را عرف تعیین می کند..."
میلاد دخانچی :" کدام عرف ؟ عرف ما دارد از هزار جا تاثیر می پذیرد."
دکتر حسام الدین آشنا :" عرف تغییر یافته منظور من نیست ، این عرفی است که به آن می گویند عرف متشرعه یعنی عرف دینداران. این چیزی است که خود خانم ها هم می توانند تشخیص دهند که مرز بین این که یک خانمی هست که نخواسته است خودش را زشت بکند ، ما وظیفه نداریم کسی را زشت بکنیم ، زیبایی ای که طبیعی است ، آن زیبایی قرار نیست که پوشانده بشود ، پ.شاندن روی در اسلام واجب نیست برخلاف کسانی که در میان اهل سنت هستند و زدن پوشیه را واجب می دانند این یک امر اختلافی است و فتوای اکثر هم این است که اگر تحریک کننده نباشد ، اگر اغواکننده نباشد اصلا اشکالی ندارد که رو پیدا باشد ، مسئله این نبوده است در اسلام شیعی معاصر که ما نگذاریم زن از خانه خارج شود ،الگوی زن انقلابی اسلامی که امام (ره) طرح کرد این نبود که زن در خانه بنشیند فقط ..."
میلاد دخانچی :" این الگو ها خودش می آید ، شما گفتید الگوها که عوض می شود ، خانم ها که بیرون می روند ، آپارتمان ها که کوچک می شود ، بازی های کامپیوتری ، تجلی این ها در آرایش خانم ها دیده می شود . این را چگونه معنی می کنید ؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" حتما دیده می شود به خاطر این که چیزهای دیگر انجام نشده است."
میلاد دخانچی :" این چیز های دیگر چیست ، بیاید راجع به این چیزها صحبت کنیم. "
دکتر حسام الدین آشنا :" یکی از مسائل بسیار جدی این است که ما الگوی زیبایی شهرنشینی بومی نداریم . یعنی چیزی که مخصوص شهرنشینان باشد برای این که ما کشور شهرنشین نبوده ایم . ما اساسا یک کشوری هستیم که پر از قومیت های مختلف هستیم ، ما تغییر روستا به شهرمان در این پنجاه سال اخیر انقدر سریع اتفاق افتاده است . ما الگوهای زیبایی شناسی بومی داریم ، ما لباس های محلی داریم و زیبایی های محلی و منطقه ای داریم . آن زیبایی ها می تواند در شهر نمود داشته باشد ، می شود شروع کرد و روی آنها کار کرد و تغییر دارد..."
میلاد دخانچی :" این چگونه ممکن است؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" آیا زن روستایی زن زشتی است ؟"
میلاد دخانچی :" حتما نه ."
دکتر حسام الدین آشنا :" و اینطور نیست که زن شهری زن زیباست ، آیا مرد روستایی مرد زشتی است ؟ نه این گونه نیست اما ملاک های زیبایی شناسی شان شبکه ی هالیوودی نیست . ما می توانیم به آن الگو ها برگردیم ."
میلاد دخانچی:" چگونه؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" در سریال های ما ، در فیلم های سینمایی که ما تولید می کنیم ، در این سی سال گذشته نگاه کنید ما چقدر به سمت الگوهای بومی زیبایی رفته ایم؟ بومی به معنی محلی ."
میلاد دخانچی :" یعنی این نگاه انتقادی می گوید که فیلم باید بازتاب واقعیت جامعه باشد ؟ بسیاری از فیلمسازان می گویند که ما واقعیت جامعه را به تصویر می کشیم و واقعیت جامعه این نیست و من هم سیاست گذار نیستم که ... "
دکتر حسام الدین آشنا :" یکی از دروغ های بزرگ این است که سینما صرفا بازتاب واقعیت جامعه است نه سینما دو کار می کند ..."
میلاد دخانچی :" یک اتفاقی که من نمی خواهم در این برنامه بیفتد این است که ما همه چیز را بگذاریم به حساب رسانه ، من قبول دارم انتقاد های زیادی هم به رسانه وارد است ..."
دکتر حسام الدین آشنا :" حتما وقتی شما در مورد امر ظاهری دارید صحبت می کنید رسانه در آن خیلی مهم است ، ما در مورد باطن صحبت نمی کنیم که شما بگویید رسانه مهم نیست ، نه رسانه مهم است . ببینید یک سریال ساخته شده است به اسم ستایش ، ستایش نام شماره ی سه ی برگزیده ی سه ماهه ی اول سال شده است. چطور می توانیم این را نادیده بگیریم. دارد تاثیر خیلی جدی می گذارد. یک سریال تولید شده است به اسم وفا ،روسری مدل وفا شده است یک امر تجاری بسیار پرفروش چطور می گوییم که تاثیر ندارد، اگر شما از رسانه های قبل از انقلاب اطلاع داشته باشید یک مدل مویی که در آن رسانه ها دیده می شده است به مدل موی فردای تهران بدل می شده است. "
میلاد دخانچی :" نهاد های فرهنگی زیادی را ما در کشور داریم . هرکدام از این نهاد های فرهنگی را که نقد می کنیم میگویند مشکل صدا و سیماست ، ما خودمان انتقادات صدا و سیما را می دانیم چقدر است ، اما حرف من این است که این به نوعی شانه خالی کردن از مسئولیت نهاد های فرهنگی دیگر است که همه چیز را به صدا و سیما ربط می دهند . مثلا وقتی من برای این برنامه دارم تحقیق می کنم و می خواهم بدانم که مثلا در حوزه ی سیاست گذاری ، در حوزه ی سیاست های اقتصادی ما در مواجهه با قاچاق لوازم آرایش ما دارم چه کی کنیم هیچ چیزی وجود ندارد. در حوزه ی سیاست گذاری اجتماعی ما وزارت کشور چه کار می کند ؟ در همه ی حوزه ها ما یک نوع انفعال می بینیم و بعد می خواهیم همه ی تقصیر ها را به گردن صدا و سیما بیندازیم. "
دکتر حسام الدین آشنا :" البته من شما را درک می کنم به عنوان کسی که دارید برنامه را اجرا می کنید و وظیفه تان دفاع از صدا و سیماست ."
میلاد دخانچی :" نه من دفاع نمی کنم..."
دکتر حسام الدین آشنا :" وظیفه ی صدا و سیما بسیار سنگین تر از این حرف هاست..."
میلاذ ذخانچی:" پس شما وظیفه ی همه ی نهاد های دیگر را نادیده می گیرید ."
دکتر حسام الدین آشنا :" وظیفه ی نهاد های دولتی سرج ای خودش ، ازگمرک تا وزارت ارشاد و این که باید الگوهای زیبایی شنایی شناختی را بدهد ."
میلاد دخانچی:" ما دکتر خوش چهره را پای خط داریم ، من دوست داشتم در قسمت قبلی برنامه خدمت شما برسم . ما در قاچاق لوازم آرایشی در ایران صحبت کردیم آمار ها به ما می گویند که حدود هفتصد تا هفتصد و پنجاه میلیون دلار از مقدار لوازم آرایشی که وارد کشور ما می شود به صورت قاچاق است ، یک سوال ساده دارم و آن که در وهله ی اول تاثیر این بر اقتصاد ملی ما چیست ، دوم این که شما نحوه ی تعامل ما را با سیاست گذاری اقتصادی با این فرآیند با این پدیده چگونه ارزیابی می کنید؟"
دکتر خوش چهره :" البته آن رقمی که اشاره کردید من چون روی قاچاق حساس هستم و سعی می کنم آمارهایش را با برآورد ها دنبال کنم این رقم بیشتر از این است ، اگر عطریات را هم اضافه کنید چون در لوازم آرایش خود عطر یک قسمت زیادی را در بر می گیرد و این رقم را شما بالای یک میلیارد دلار در نظر بگیرید اما در مورد انگیزه ی قاچاق عموما در کشور های در حال توسعه و کم توسعه یا هر کشور حتی پیشرفته متفاوت است یعنی دلایل الویتش می تواند متفاوت باشد ولی مجموعه ای از دلایل است یکی این که صرف اقتصادی است . یک نوع سوداگری و انگیزه های اقتصادی است که یک جریانی را وادار می کند یا جریان سازمان یافته ای را در جهت ورود کالا به صورت غیر مجاز که دلیلش سود بیشتر است ، برای بعضی ها که تعرفه ها را پرداخت نکنند . اما در کنار این جریان ، جریانات پیچیده ای هم وجود دارد ، معمولا در شرایط تخاصم دیده شده در مقابل یک کشوری یا تخاصم جهانی یا قطب نظام سیاسی با قطب دیگر که قبل از فروپاشی شوروی بود قاچاق کالا با انگیزه های اختلال در تولید ملی هم معمولا صورت می گیرد ، یعنی برای این که کالا هایی تولید نشوند و ظربه به تولید ملی بخورد ، این ها را از مجاری غیر قانونی داخل می کنند و در برخی زمان ها هم با قیمت کاهش یافته که تولیدات نوپا و نو بلوغ نتوانند مسیر تکاملی را طی کنند و تعطیل بشوند این کارها صورت می گیرد.
در مورد لوازم آرایش دو انگیزه دارد که هم کالای فرهنگی است یعنی یکی از دلایل قاچاق کالا قاچاق فرهنگی است یعنی به تعبیر صحیح تر ضد فرهنگ که معمولا برای این که ابتذال در معیار های ارزشی یا نگاه های فرهنگی حاکم بر آنها کالا هایی را وارد می کنند که با انگیزه های فرهنگی است اما جریانی که آن را انجام می دهند کسانی هستند که در سود و سوداگری هم قرار می گیرند و این هارا وارد می کنند. "
میلاد دخانچی :" دکتر وقت برنامه ی ما کم است .لطفا از تاثیر این قاچاق بر اقتصاد ملی ما صحبت کنید ."
دکتر خوش چهره :" بله ، همانطور که اشاره کردم ، متاسفانه اقتصاد های کشور هایی که ضعف کنترل دارند یا شرایطی قبلش ایجاد شده است که تقاضا برای کالا هایی که غیرقانونی و غیرمجاز ایجاد می شود ، این جریان ضمن این که اقتصاد ملی را هدف می گیرد یعنی شما باید به این نگاه کنید که در ادبیات اقتصادی و شواهد تجربی گفته می شود که ورود واردات به طور عام و به طور خاص قاچاق فرصت شغلی است برای کالا های خارجی و ایجاد بیکاری است برای تولید گر داخلی ، مثلا پوشاک کفش و چیزهای دیگری که در یک کشوری تولید می شود مخصوصا در اقتصاد ما و به صورت قاچاق وارد می شود یعنی یک سود بیشتری را برای تولید کننده ایخودآرایی
میلاد دخانچی :" اگر آمریکا یعنی مردم آمریکا ، ما آمریکا را خیلی دوست داریم و مردم آمریکا را خیلی بیشتر ، اما اگر آمریکا یعنی عامل کشته شدن بچه های غزه ، بچه های فلسطینی و بچه های عراقی و افغانی ، ما می گوییم مرگ بر آمریکا ، اگر آمریکا یعنی تلاش خلاقانه برای حل مشکلات ، ما عاشق آن آمریکا هستیم ، اما اگر آمریکا یعنی پنج شرکت رسانه ای که به همه می گویند که چگونه رفتار کنند ، ما می گوییم ، مرگ بر آمریکا ، اگر آمریکا یعنی پیشرفت ، عاشق آن پیشرفت هستیم ، اما اگر این پیشرفت به قیمت از دست رفتن منابع طبیعی در همه ی جای دنیا باشد ما میگوییم مرگ بر آمریکا ، اگر آمریکا یعنی انقلاب آمریکا ، جایی که مردمانی بر علیه سلطه ی انگلیسی بلند می شوند و اعلام استقلال می کنند ما طرفدار آن آمریکا هستیم اما اگر این آمریکا یعنی سلطه ، ما می گوییم مرگ بر آمریکا ، اگر آمریکا یعنی آزادی ، ما عاشق آزادی هستیم ، اما اگر این آزادی قراره به قیمت از دست رفتن آزادی مردم اطراف دنیا رقم بخورد ، ما می گوییم مرگ بر آمریکا .
آمریکا یک کشور نیست ، آمریکا یک سرزمین نیست ، آمریکا یک مرز جغرافیایی نیست ، آمریکا یک مفهوم است ، آمریکا یک نوع سبک زندگی است ، آمریکا یک نوع بودن است و ما از مرگ بر آمریکا گفتن حتی اگر قرار است در جمهوری اسلامی ایران شیوع پیدا کند نمی ترسیم ، مرگ بر آمریکا حتی از جنس ایرانی آن ...."
" تصور کنید که عده ای در یک برج بلند نشسته اند و دارند تصمیم می گیرند که از امروز به بعد زیبایی یعنی چه و آن چیزی که آنها در واقع تصمیم می گیرند آرام آرام ذائقه ی زیبایی شناسی ما را شکل می دهد . درواقع آن چیزی که آنها تصمیم می گیرند زیباست بعد از مدتی ما فکر می کنیم که آن دقیقا برای ما زیباست و این در یک فرآیند خیلی پیچیده اتفاق می افتد ، فر آیندی که اصطلاحا به آن امپریالیسم فرهنگی می گویند . "
میلاد دخانچی :" در خدمت دکتر حسام الدین آشنا ، استاد ارتباطات دانشگاه امام صادق هستم ، آمار ها به ما می گویند که ما در ایران اگر نسبت جهانی را در نظر بگیریم ، مصرف لوازم آرایش خیلی بالا است . در خاورمیانه در رتبه ی دوم هستیم و در دنیا هم رتبه ی هفتم ، امروز می خواهیم راجع به این حرف بزنیم که چرا مصرف لوازم آرایشمان بالاست. یک نگاه رایج و یک استدلال رایج که چرا مصرف انقدر بالا است ، به مسئله ی حجاب بر میگردد. این استدلال می گوید که به خاطر مسئله ی حجاب ،آن محدوده ای که زیبایی می تواند توسط زن ها عرضه بشود محدود است ، در واقع یک فضای خاصی وجود دارد و این باعث تشدید استفاده از لوازم آرایش میشود و این استدلال می گوید که اگر این برگردد ،اگر این صورت مسئله حجاب عوض شود ، این مسئله هم به تبع آن دچار تغییر میشود. سوال من از شما این است که آیا این را قبول دارید؟"
دکتر حسام الدین آشنا:" در ابتدا من با سوال مشکل دارم ، یعنی آیا مشکل و صورت مسئله فراوانی مصرف کالا های آرایشی در ایران است؟ یا یک مجموعه ای از اتفاقات افتاده است که یکی از خروجی هایش می تواند این باشد ، اجازه می خواهم که چند مسئله را با هم مطرح کنم ، که در صحبت های شما با مردم هم این ها بود ، بعضی را من اضافه می کنم ، مثلا تغییر سبک تحصیلی ، تحصیلی که قبلا در خانه بود یا در مکتب خانه ، سطح تحصیل دختران در سطح دبستان بوده است ،بعد سال های تحصیل افزایش پیدا کرده به دبیرستان ، حالا ، در دانشگاه درصد بالاتری را دختران ما تشکیل میدهند ، رشته های تحصیلی تحول پیدا کرد ، عمدتا در دختران در رشته های علوم انسانی دیده می شدند ، حالا در پزشکی و علوم مهندسی دیده می شوند ، آیا این تغییر سبک تحصیل تا ثیری ندارد در حضور اجتماعی و بیشتر دیده شدن و چگونه دیده شدن؟ آیا مثلا تغییر روابط فامیلی ، محله ای ، تاثیری نداشته در این موضوع ؟ آیا تغییر سبک دوستیابی و روابط دوستانه ، آیا موثر نبوده ؟ اتفاقی که در سبک ازدواج افتاده است ، اتفاقی که در سبک اشتغال افتاده است ، تغییراتی که در سبک تغذیه ، اتفاق افتاده است ، تغییری که در الگوی زیبایی اتفاق افتاده است ، تغییری که اساسا در فلسفه ی زیبایی شناسی اتفاق افتاده ، این به این معنی است که یعنی این که چه چیزی زیباست؟ ملاک زیبایی چیست ، تغییری که در سبک سکونت اتفاق افتاده است ، یعنی این که ما چه مقدار جمعیت روستا نشین داشته ایم ، چه مقدار جمعیت در شهر های کوچک داشته ایم و چه مقدار در شهر های بزرگ ؟"
میلاد دخانچی :" این ها چه ربطی به این دارد که مصرف لوازم آرایش در ایران انقدر بالاست ، مگر فقط کشور ما است که دارد دچار این تغییر الگو می شود؟ کشور های دیگر دنیا هستند که دچار این تغییر الگو می شوند، و مصرف لوازم آرایششان به اندازه ای که برای آن ها بالا است بالا نیست."
دکتر حسام الدین آشنا :" تغییری که در کشورهای مختلف اتفاق افتاده سرعتش مهم است که بحران ایجاد می کند ، اگر سرعت در واحد زمان زیاد بشود ، آن وقت تغییرات خیلی به چشم می آید ، سرعت تغییر الگوی جمعیتی ما خیلی بالا بوده است ، یعنی جوان شدن جمعیت ، یعنی سیاست های آموزشی ما ، سیاست های اقتصادی ما ، سیاست های اشتغال ما خیلی خودش را نشان داده است ،من میگویم که این ها می تواند خیلی موثر باشد ،اما مسئله ی اصلی ای که امروز شما مطرح می کنید ، لوازم آرایش فقط بخشی از مسئله اش است . که اینه مقدمات و زمینه ی تغییرش بود."
میلاد دخانچی :"یعنی شما به صورت خلاصه دارید می گویید که سبک زندگی ما ، در شکل کلانترش الگویش عوض شده است و لوازم آرایش هم به تبع آن دارد از آن تاثیر می پذیرد."
دکتر حسام الدین آشنا :" به این ترتیب که در علوم اجتماعی ما وقتی با پدیده ای اجتماعی مواجه می شویم ، دیگر دنبال یک علت برایش نمی گردیم ، که در این جا به بحث سیاست های حجاب می خواهم بپردازم.اگر همه ی متغیر ها ثابت بود ،فقط سیاست های حجاب اثر گذار بود می توانستیم بگوییم که این تاثیر خیلی مستقیمی دارد بر وضعیت آرایش ، اما اگر نه ، همه چیز دارد تغییر می کند ، سیاست حجاب هم می تواند یکی از آن عوامل باشد ، دیدگاهی را که شما مطرح کردید اگر بخواهم کامل تر توضیح بدهم باید بگویم اگر فرض بکنیم که این طبیعی باشد ، که افراد می خواهند دیده بشوند توسط دیگران ، و کاری به درستی یا غلطی این ندارد ، و این یک امر طبیعی است که می خواهند دیده بشوند ، وقتی از تمام حجم بدن شما تقریبا ، نود درصدش را تحت یک پوششی قرار می دهید ، و ده درصدش بیرون می ماند ، می خواهید صد در صد زیبایی را در آن ده درصد مجاز نمایش بدهید در نتیجه ، غلظت دیده شدن افزایش پیدا می کند ، ملاحظه ای که نسبت به این نظریه وجود دارد ، این هست که اگر ما بخواهیم کالا هایی را که منجر به زیبایی می شوند را احصا کنیم و بشماریم ، آن وقت دیگر فقط لوازم آرایش نیست ،یعنی آن صد در صد بدن صد درصد هم لوازم دارد برای زیبا شدن ، یعنی شما باید وارد حوزه ی کفش ها ، لباس ها ، سرپوش ها بشوید ،که این ها فقط در حوزه ی لباس است ،غیر از این که هر جای بدن که لباس نپوشاندش ، هم می تواند ابزار زیبایی بر آن ها اعمال بشود و کار کند ،این تتو هایی که می بینید و آرایش هایی که در دست و پا و بدن هم می بینید ، پس هم پوشش و هم عریان بودن می تواند ابزار نمایش زیبایی یا نمایش هویتی که در شیوه ی زیبایی شناختی خودش را نشان می دهد اعمال بشود . به این ترتیب زنان ایرانی هم مثل زنان هر کشور دیگری از امکاناتی برای زیبانمایی استفاده می کنند . سوال دیگر این است که الگوی زیباشناسی چیست؟ اگر ما معتقد به این باشیم که زیبایی یعنی هرچیزی که بر می گردد به هرچیزی که طبیعی تر است زیبا تر است ، این یک فلسفه ی زیبایی شناسی است ،اگر معتقد به این باشیم که هرچه به طبیعت نزدیکتر شویم زیباتریم ، این یک فلسفه است اما اگر به این مطلب برسیم که از آن جایی زیبایی شروع می شود که ما در طبیعت تصرف می کنیم "
میلاد دخانچی :" الان در این قسمت سعی من بر آن است که بفهمم ، چرا این اتفاق افتاده است . شما این را ربط دادید به یک فضای کلانتر و من این را می پذیرم ، بیایید به شکل خاص در مورد مصرف لوازم آرایش در ایران صحبت کنیم و اتفاقا می توانیم کار مطالعاتی و کار تطبیقی هم انجام دهیم یعنی ایران را با دو سه کشور مجاور و چند کشور اروپایی و چند کشور آفریقایی مقایسه کنیم . مصرف ما بالا است ، فاکتور های مختلف از جمله جمعیت را قبول داریم ،تغییر الگوها و حاکمیت اقتضائات جهانی شدن را قبول دارم اما مصرف خیلی بالا است و این یک چیز عجیب و غریب است ، چرا؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" اول از همه آیا این آمار واقعی است ؟ ما آمار واردات لوازم آرایشی در کشور را داریم که این آمار آمار گمرک است و این آمار آمار واردات مجاز است. اما آن چیزی که بسیار دارد مصرف می شود اصولا واردات مجاز نیست و جنس های مرغوب نیستند . اگر سوال را اینگونه بپرسیم که شما در هفته چقدر مصرف می کنید و این یک پیمایش مقایسه ای جهانی شده باشد آن وقت می شود به آن اعتماد کرد ، اطلاعات شما می گوید نوع آماری که دارید و در اختیارتان است کدام نوع است ؟"
میلاد دخانچی :" جدا از آن بحث ما این را می دانیم که ما می تونیم به منبع و ماخذ آمارها همیشه شک بکنیم و بگوییم که ما این را از این خبرگزاری خارجی گرفته ایم یا از یک گروه داخلی که در این زمینه پژوهش کرده است ، این ها همه درست . من نمیخواهم در مورد آمار ها بحث کنیم .آنچیزی که الان می دانیم این است که برای بازار های خارجی ایران یک کشور مقصد است و به صورت جدی به این بازار نگاه می کنند ، برای فروشنده های داخلی هم ، اگر در مترو ها شما ببینید ، که این فروشنده ی مترو انتخاب های زیادی دارد از این که چه چیزی در مترو بفروشد و اتفاقا من می خواهم بحث را از آن فضای خیلی کلان جامعه شناسی پایین بیاورم و بگویم که بالاخره ما این را می بینیم ، ما می بینیم با نگاه کردن به صورت خانم های جامعه مان ، مخصوصا در فضای شهری نه در فضای روستایی و در شهر های بزرگ مثل تهران یا شهر های بزرگتر . این بالاخره یک مسئله است ، این یک مشکل است ، چیزی که می خواهم بفهمم این است که چرا اینگونه شده است؟ یک عاملش را شما نام بردید و این که سبک زندگی و الگو هایش دارد عوض می شود و ما داریم یک پارادایم جدیدی را تجربه می کنیم و این هم قسمتی از تبعاتش است . اما حرف من این است که این تغییر الگو ها مختص ایران نیست ، چه اتفاقی دارد در این فضای فرهنگی اجتماعی جمهوری اسلامی می افتد و نوع تعامل ما با خارج از کشور ، تاثیراتی که از اقتضائات جهانی شدن و در کنار آن عدم بازتولید مبناهای فرهنگی و دینی خودمان داریم متحمل می شویم که خروجی اش می شود این ؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" ببینید اتفاقاتی که می افتد این است که اگر شما برنامه ای داشته باشید برای اتفاقاتی که می افتد آن وقت می توانید بگویید که من موفق بوده ام یا موفق نبوده ام . اما اگر شما هیچ برنامه ی مشخصی نداشته باشید برای این که یک تغییری را مدیریت کنید ، آن وقت هر تغییری که کرده است می تواند درست باشد یا غلط باشد ..."
میلاد دخانچی :" این شما چه کسی است؟"
دکتر حسام الدین آشنا :" شما به عنوان کسی که معترض هستید ، شما به عنوان کسی که نگرانید ، این می تواند دولت باشد یا روحانیت باشد یا زنان باشند ، می تواند قشر فرهنگی جامعه باشد یا حتی می توند کسانی باشد که نگران وضعیت زیبایی شناسی جامعه هستند یعنی هنرمندان ، می تواند کسانی باشند که اصلا شغلشان آرایش است و بگویند که این چه وضعی است که دارد اتفاق می افتد ، اگر برنامه ای وجود داشته باشد می توان با آن تغییرات را سنجید ولی اگر برنامه ای وجود نداشته باشد پس تغییرش هم دست شما هیچوقت نبوده است."
میلاد دخانچی :" یعنی یک نوع انفعال را در حوزه ی سیاست گذاری و تعامل ما با این قضیه را دارید توضیح می دهید."
دکتر حسام الدین آشنا :"بله "
میلاد خانچی :" خوب من به این خواهم پرداخت و علاقه مندم که در دقایق آخر برنامه به آن بپردازم . و سوال من همان است ."
دکتر حسام الدین آشنا :" تمام حرف من این است که همه ی عوامل مساعد برای این که زنان و مردان ما تغییر الگوی زیبایی بدهند ، همه ی عوامل وجود دارد یعنی همه مساعد است .
دانلود (منبع: ch3.ir):
قسمت اول - 30 مگابایت
قسمت دوم - 30 مگابایت
قسمت سوم - 29 مگابایت
دانلود (منبع: rasekhoon.net):
گره - خودآرایی؛ از زیبایی تا خود نمایی - 180 مگابایت
گره - سرنوشت دهکده جهانی و امپریالیسم به روایت شهید آوینی - 10 مگابایت
گره - انیمیشن کوتاه و تاثیر گذار پیرامون لوازم آرایشی - 25 مگابایت
دانلود (منبع: raztv.ir):
گره - خودآرایی؛ از زیبایی تا خود نمایی - 122 مگابایت
تلاش "گره" نقد سبك زندگی كنونی و یافتن سبكی سازگار با فرهنگ اسلامی – ایرانی است.