گره

گزارش اولیه

نشست ساعت 21:20 دقیقه شروع شد

چهار نفر از عوامل گره به همراه دو مجری پشت یک میز روبروی حضار نشستند.

دو خانم مجری از دبیرخانه نقد رسانه که مسئول برگزاری این نشست بود و دوستان گره: مجری و سردبیر اجرایی: میلاد دخانچی، مدیر بخش پژوهش: مهدیه سادات محور، تهیه کننده: حسین افشار، مدیر تولید: مهدی مطهر

ابتدا آقای میلاد دخانچی شروع کرد:

گره برای من از آنجا شروع شد که ماه رمضان سال پیش من به برنامه راز دعوت شدم!

افطاری در منزل آقای طالب‌زاده مهمان بودم. هر چی از آقای طالب‌زاده می‌پرسیدم که چی می‌خواین تو برنامه از من بپرسین، می‌گفت که نگران نباش!

توی برنامه من می‌خواستم به عنوان یک نسل سومی یک سوال مطرح کنم که تا آخر برنامه فرصت نشد و این سوال در گلوی من ماند؛ این سوالی بود که می‌خواستم از مهمان دیگر برنامه به عنوان یک نسل اولی، طلبکارانه بپرسم: چرا گفتمان انقلاب اسلامی به معنای واقعی گفتمان نیست؟

مثلا من در کانادا برای موضوعی در بین مردم مصاحبه می‌کردم، آنچه دیگران به من جواب می‌دادند اعم از سیاه و سفید و مسلمان و مسیحی همه تحت تاثیر یک گفتمان بود و آن گفتمان غربی لیبرالیسم بود.

با خود می‌اندیشیدم که چه کنیم که با تکیه بر سبک زندگی، گفتمان انقلاب را احیا کنیم.

خانم محور از کار گروهی تیم پژوهش گفت و از آقایان افشار و مطهر و دخانچی تشکر کرد.

شروع کار پژوهش از خرداد 89 بود و عمده سختی این کار به علت نبودن منابع اطلاعاتی بود.

انتقاد به گفتمان انقلاب توسط سبک زندگی، و تفکر و پیدا کردن راه عملی برای انجام گفتمان انقلاب دغدغه تیم پژوهش بود.

از تیر ماه تا مهر ماه درباره سبک زندگی پژوهش کردیم، آقای دخانچی از آذرماه به ما پیوستند و فکر و خلاقیت ایشان موجب پروردن ایده‌های گره شد.

آقای افشار از پارادوکس‌های موجود در جامعه و تفاوت‌ها بین آرمان‌ها و وضع موجود گفت.

جرقه تولید برنامه اجتماعی چالشی جهت ایجاد عزم برای متفاوت فکر و عمل کردن و نزدیک شدن به انقلابی بودن در ذهن ما زده شد.

گره حاصل همبستگی سازندگان در فکر، تحقیق و اجرا بود.

آقای مطهر گره را متفاوت‌ترین برنامه صدا و سیما از نظر میانگین سنی دست‌اندرکاران دانست. میانگین سنی بچه‌های گره بین 23 تا 27 سال بود و در واقع گره اعتراض نسل سومی‌ها به نسل اولی‌ها بود.

مجری به بیان بعضی انتقادات پرداخت: چرا دکور برنامه شبیه برنامه‌های دیگر بود و علیرغم اینکه تفکر گره یک تفکر متفاوت بود، دکور آن چیزی شبیه بقیه بود. همچنین فضای سیاه و گرفته دکور با روح برنامه گره که راه روشنی را نوید می‌دهد سازگاری نداشت.

آقای افشار در پاسخ: اتفاقا برنامه گره اصلا به دنبال امیدوار کردن نبود، بلکه دنبال نشان دادن وضع موجود بود و اینکه وضع موجود راضی کننده نیست. مسیر جمهوری اسلامی ایران مسیر درستی نیست و ما را به جایی بدتر از غرب می‌برد. چرا که ما نه غربی عمل می‌کنیم و نه اسلامی. یک وضعیت شتر گاو پلنگ داریم در قانونگزاری. قرار بود گره به نقد وضع موجود بپردازد نه امیددادن.

مجری: هدف گزاری برنامه گره در کدام مخاطبان بود؟ جوانان؟ نسل اولی‌ها؟ انقلابی‌ها؟ غرب‌گرایان؟

خانم محور در پاسخ: محدوده سنی که ما برای مخاطبین در نظر گرفتیم بین 18 تا 25 سال بود. سن جوانانی که در شرف ازدواج هستند. با افکارشان هم کاری نداشتیم، می‌خواستند انقلابی باشند یا بچه‌های جنبش سبز. مخاطب گره یک گروه سنی خاص بودند و گروه فکری‌شان مدنظر نبود.

من یک تشکر ویژه هم دارم از دوستانی که در کنار ما بودند و با فعالیتشون زمینه رونق گره رو فراهم کردند، بخصوص آقای داس زرین که به صورت خودجوش وبلاگ گره رو راه‌اندازی کردند.

مجری: تاثیر برنامه گره را در میان مخاطبان‌تان چگونه ارزیابی می‌کنید؟

آقای افشار در پاسخ: باید بگویم که ما یک روند صعودی در جذب مخاطب داشتیم، اما از یک جایی این روند صعودی، ثابت شد، یعنی مخاطب ما دیگر نه افزایش پیدا کرد نه کاهش. البته این می‌تواند به علت مشکلات تولید برنامه هم باشد.

مجری: سوال اول اینکه چرا بعضی برنامه‌های شما مثل برنامه همسریابی تا حد یک برنامه روانشناسی تنزل پیدا می‌کرد؟ و سوال دوم اینکه چرا صدا و سیما نقد نشد؟

آقای دخانچی در پاسخ: خب باید عرض کنم که ما صد در صد طبق سیاست‌گزاری عمل نکردیم. در واقع گره یک تجربه تازه و یک کشف بود. ما با چند کلید واژه شروع کردیم و نه کتابی در این زمینه داشتیم نه شخصی را که به طور قوی روی این مبحث کار کرده باشد. ما هم پژوهش می‌کردیم، هم تولید محتوا هم اجرا. من قبلا بارها هم گفتم من خودم گره هستم و نه راه حل. من باید خودم را نشان سیاست‌گزار بدهم تا او مرا ببیند و راه حلی بیاندیشد.

در تعریف انقلابی بودن نظرات زیادی هست، اما به نظر من باید دین را مبنا بگیریم و طبق آن انقلابی عمل کنیم.

انقلابی بودن تا قبل از گره به طیف خاصی که جور خاصی لباس بپوشند، جور خاصی حرف بزنند ...گفته می‌شد اما انقلابی بودن باید در وهله اول در فکر باشد.

همسریابی باید طبق یک سیستم خاص جدید باشد که هم معیارهای سنتی را در خود داشته باشد هم با مدرنیته سازگار باشد.

یکی از حاضرین: چرا انتقاد به صدا و سیما نشد؟

آقای دخانچی در پاسخ: علت اول اینکه در یکی از برنامه‌ها که داشت انتقاد از صدا و سیما می‌شد، من دیدم که در سه برنامه قبل‌تر انتقاداتی متوجه صدا و سیما بوده، و انگار صدا و سیما شده راهی برای فرار از مسئولیت، بالاخره دیگر نهادها هم مسئولیت داشتند و باید پاسخگو می‌بودند.

علت دوم اینکه ما کارشناسی که در حوزه تاثیر رسانه بر سبک زندگی کار کرده باشد نداشتیم، می‌شد مثلا کسی را بیاوریم و بگوید که مثلا فلان سریال فلان تاثیر را گذاشته، ولی حرفش همینجا تمام می‌شد و دیگر ادامه نداشت.

علت سوم هم مشکل در سطوح مدیریتی بود.

آقای افشار در پاسخ: صدا و سیما قابل نقد نیست، باید کل ساختارش عوض شود. ساختار صدا و سیما فرهنگی نیست  آلوده اقتصاد شده است. صدا و سیما نهادی است که ساختارش با قبل از انقلاب تفاوت چندانی نکرده است.

یکی از حاضرین: شما با حرف‌هایی که نسبت به صدا و سیما زدید، به شعور امثال من که این همه راه آمده‌‌ایم تا در نشست یک برنامه صدا و سیما شرکت کنیم، توهین کردید.

آقای افشار: متاسفانه در صدا و سیما انقلابی عمل نشد و به آرمان‌ها عمل نشد.

آقای دخانچی: کدوم نهاد ما انقلابیه که ما از صدا و سیما انتظار داریم. مثلا دانشگاه ما انقلابیه؟ همین مصلی، من اومدم تو مصلی می‌خوام برم نماز بخونم، دیدم یک کانکس رو کردند نمازخونه، جا نبود رفتم بیرون خوندم، زیر بارون موندم خیس شدم.

این نشست با صحبت‌های پایانی خانم محور و آقایان دخانچی و افشار به پایان رسید.

گزارش‌های تکمیلی

تصاویری از نشست روز جمعه بچه های گره در نمایشگاه قرآن (نویسنده: الهه فلاح نژاد)

گزارشی از نشست گره‌ای ها (نویسنده: فاطمه(هموطن))

گزارشی متفاوت از نشست گره‌ (نویسنده: من یک مسافرم)